Dlaczego w Nowym Testamencie mamy 4 Ewangelie, a nie 2 albo np. 8. W sumie Ewangelii (razem z tzw. apokryficznymi) mamy prawie 40. Jak to się stało, że pewne księgi weszły do kanon Pisma Świętego, a inne nie? Kto zdecydował o tym, które Ewangelie mają być kanoniczne i wiarygodne, a które tzw. apokryficzne? Jakimi kryteriami się kierowano?
Otóż na samym początku trzeba powiedzieć coś o kanonie. Wyraz kanon pochodzi 
z języka starogreckiego i oznacza miarę. W tamtych czasach była to po prostu trzcina, którą mierzyło się odległości, zarówno w pracach budowlanych, jak i np. przy dzieleniu czegoś.
W naszym przypadku mówiąc o kanonie mamy na myśli pewien spis. Oto Kościół katolicki ma spis ksiąg, które są podstawą wiary i ten spis nazywamy po prostu kanonem biblijnym, jako że chodzi przecież o Księgi Biblii. Ale wiadomo też, że istnieje cały szereg ksiąg, które nazywamy apokryfami. Są to księgi, które opisują realia biblijne zarówno Starego, jak i Nowego Testamentu, a które nie weszły do kanonu biblijnego, do tego spisu, 
o którym wcześniej mówiłem.
Jak to się stało, że jedne księgi weszły do tego kanonu, jak np. Ewangelia św. Mateusza, Marka czy Jana, a inne, mające ten sam tytuł i podobne zabarwienie, np. ewangelia Piotra, nie weszły?
Otóż miarą tak rozumianego kanonu jest zarówno treść merytoryczna danej księgi, jak i również tzw. opinia zewnętrzna. Musi ona odpowiadać realiom wiary. Nazywam to opinią zewnętrzną, czyli nauczaniem Kościoła. Bo źródłem objawienia w Kościele jest nie tylko Pismo Święte, ale również Tradycja. Słowo Tradycja jest bardzo szeroko pojmowanym słowem. Chodzi w nim o nauczanie zarówno teologów i Ojców Kościoła, którzy wiele prawd przekazywali przez całe wieki i nimi żyli, ale także wiarę Ludu Bożego, że przyjmuje te prawdy i akceptuje je. Naczelnym kryterium więc jest Tradycja czyli nauczanie i wiara żyjącego ponad dwadzieścia wieków Kościoła.
Wiele ksiąg pozakanonicznych, apokryficznych, jest napisanych bardzo ładnym językiem. Niektóre z nich mają o wiele piękniejszy styl literacki niż księgi kanoniczne, np. Ewangelia Piotra, która jest o wiele lepiej napisana niż np. Ewangelia św. Mateusza.
Dlaczego jednak te a nie inne i dlaczego cztery?
Dlatego, że tak przekazała Tradycja. One były ciągle powtarzane i przekazywane 
z pokolenia na pokolenie, z wieku na wiek niezależnie od sytuacji, rozwoju kultur i innych religii. I na tym musimy się oprzeć. Poza tym, tak naprawdę nie jest najważniejszy autor, ale najważniejsza jest treść, która była przekazywana od pierwszych lat chrześcijaństwa aż po dzień dzisiejszy. Jeśli chodzi o apokryfy, to jest ich o wiele więcej, niż ksiąg kanonicznych. Szczególną uwagę zwraca na siebie Ewangelia dzieciństwa Jezusa, napisana w języku greckim. Jest w niej wiele informacji o tzw. ukrytym życiu Chrystusa, choćby o narodzeniu Jezusa, ale tez wiele innych opowieści, które są świadectwem wyobraźni ludzi tamtych wieków np. to, jak mały Jezus, jako chłopiec czynił cuda, bawiąc się z dziećmi. Był bardzo zabawny i dowcipny, Polecił dzieciom, swoim rówieśnikom usiąść na gałęzi drzewa. Kiedy dzieci usiadły, gałąź się podniosła. Gdy dzieci zaczęły krzyczeć, Jezus, swoją cudowną mocą sprawił, że gałąź się schyliła tak, by bezpiecznie mogły zejść z niej. To były opowiadania, 
w których chodziło bardziej o to, by przekonać ludzi, że Jezus od początku był Bogiem. Były to opowieści ludowe, które miały przybliżyć tę prawdę boskości Jezusa od początku, nawet jako dziecko, ale to nie są fakty historyczne. Mały Jezus żadnych cudów nie czynił. To było nie do przyjęcia i nigdy przedmiotem nauczania Kościoła te opowieści nie były, chociaż mogły być czytane przez ludzi, ale zawsze jako pewna opowieść a nie fakt historyczny, czy oficjalna nauka Kościoła. Stwierdzenie to jest bardzo ważne. Takich przykładów jest więcej.
Tak więc mamy tylko cztery Ewangelie, które weszły do kanonu Pisma Świętego. Resztę, których jest bardzo dużo, pozostały jako pobożna literatura, która też jest literaturą po części fantastyczną. U ludzi jednak była ta świadomość, że one nie są przedmiotem nauczania Kościoła, nie występują one w liturgii Kościoła. Nie tylko, że Kościół ich nie podawał do wiary, to jeszcze przestrzegał przed nimi.
Zapewne były trudności z tym, którą księgę zaliczyć do kanonu, a której nie zaliczyć. Od początku jednak było rzeczą powszechnie w Kościele wiadomą, że te Księgi są podstawą wiary, a nie literatura fantastyczna.
W IV wieku Kanon Pisma Świętego mamy w zasadzie uformowany i chociaż były jeszcze pewne wątpliwości, to pozostał on już niezmienny do dziś. Natomiast ten Kanon jest dogmatem wiary, który został ostatecznie dopracowany podczas Soboru Trydenckiego w XVI wieku.
Gdyby dziś odnalazła się jeszcze jakaś księga, czy ma ona szanse na wejście do kanonu? Czy można po Soborze Trydenckim jeszcze coś zmienić?
Nie. Nie ma takiej możliwości, nawet gdyby zawierała same fakty historyczne. Ten, który mamy jest świadectwem wiary pierwszych chrześcijan. Oczywiście nie oznacza to, że ów autor np. Filip swojej Ewangelii faktycznie nie napisał. Ale odnalezienie tej, czy jakiejkolwiek innej niczego już nie zmieni.
Czy Ewangeliści faktycznie pisali sami swoje Ewangelie? Mamy przecież niedawno odkrytą Ewangelię Judasza, której Judasz wcale nie napisał, jako że pochodzi ona z II wieku. Judasza nie było w tym czasie  na świecie jakieś ponad 100 lat...
Hm, jeśli chodzi o Mateusza, to był on celnikiem, a więc urzędnikiem państwowym. Umiał pisać. Umiał też bardzo dobrze liczyć, bo zbierał od ludzi podatki. Za to otrzymywał wynagrodzenie. Marek pomagał Piotrowi. Posiadał z pewnością umiejętność pisywania. Piotr nauczał ustnie. Nie był wprawny w pisaniu. Pomagał mu prawdopodobnie Marek. Łukasz był lekarzem. Umiał pisać. Nie towarzyszył Jezusowi podczas jego ziemskiego życia, a więc musiał korzystać z jakichś źródeł. W końcu Jan, bardzo zdolny uczeń. Mamy Jego Ewangelię, mamy Listy, Apokalipsę. Był uczniem, był apostołem. Opisał wszystko, co widział.
Skąd ten młody człowiek – rybak miał tak ogromną wiedzę i tak dobry styl, który widać w Jego pismach?
Mówi się, że Jan dawał świadectwo, opowiadał, a ktoś inny, może jakiś inny Jan, wykształcony kapłan żydowski, spisywał to. Nie możemy się tylko kierować imionami. Nie możemy tez kierować się tym, że te cztery Ewangelie spisało dwóch apostołów i dwóch Jego uczniów, nie-apostołów. I choć inne Ewangelie zostały być może napisane przez apostołów, nie zostały przyjęte. Wiele mamy zresztą takich Ewangelii, „napisanych” przez apostołów, 
a które nie zakwalifikowały się do kanonu Pisma Świętego. Wiele Ewangelii apokryficznych powstało w środowiskach rozmaitych sekt, odłamów chrześcijańskich, które próbowały na swój sposób tłumaczyć naukę Chrystusa. Tych sekt w pierwszych wiekach chrześcijaństwa było bardzo dużo. Typowym przykładem może być też Ewangelia Judasza. Znana była końcem II wieku. Judasz nie napisał ewangelii. Ktoś inny ją napisał.
Podobnie Ewangelie dzieciństwa, Ewangelie męki i zmartwychwstania, Dzieje Piotra, Dzieje Pawła, Andrzeja, Jana czy Tomasza. Listy Pawła do Seneki i Seneki do Pawła. Ten obszar korespondencji jest szeroki. Listy Piłata, Apokalipsa Piotra, Apokalipsa Pawła, Tomasza itd.
Tak więc kryterium określającym, które ewangelie weszły do kanonu i są podstawą wiary obok tradycji, jest właśnie... sama tradycja, wyrażona ustnie i pisemnie. Sobór Watykański II przypomniał, że nasza pewność, co do wiary, nie wynika tylko z samego pisma, ale również z tradycji, tzn. nie z pewnych zwyczajów, które się wytworzyły ale 
z ciągłego nauczania, które jest podstawą zewnętrzną. Luter odrzucił ją. Przyjął sam tekst. Wierzył w to, on (ten tekst), jest dobrą ewangelią. To jest kryterium subiektywne. Nam chodzi o kryteria obiektywne. Kryteriami obiektywnymi jest treść spisana, jest to tzw. kryterium wewnętrzne oraz nauczanie, czyli tradycja, przekaz wiary, czyli fakt przyjęcia 
i głoszenia tego przez Kościół.
Katolik nie może odrzucić żadnej z czterech ewangelii, ani też nie może przyjąć apokryficznej, jako źródła wiary. Są one bardzo cennym źródłem literatury starochrześcijańskiej. Z nich dowiadujemy się, jakie były imiona rodziców Jezusa, mędrców ze wschodu, o tym, że to byli królowie i że było ich trzech. Prawdą jest, że byli to ludzie wpływowi, bogaci, dyplomaci, ale na podstawie apokryfów mówimy święto trzech króli a nie święto Mędrców ze wschodu. Z nich tez dowiadujemy się, jakie były imiona rodziców Maryi i to, że była dana do szkoły świątynnej. Nie wykluczone, że tak było. Wiele zwyczajów chrześcijańskich opierało się – i dziś opiera się – na tych właśnie apokryfach.