Liczba stron:
116 (+ wkładka zdęciowa)
Oprawa:
miękka
Wymiary:
145x200
ISBN:
978-83-927267-2-2
W czasach których żyjemy niemal sztuka potrafi mówić. Sobór Watykański II podkreślił znaczenie słowa Bożego, jako stołu słowa, którym człowiek się karmi, a równocześnie „odkrył” ambonę. Prezentowana książka przynosi refleksje teologiczne, historyczne i duszpasterskie na temat ambony – miejsca związanego czytaniem Ewangelii jak i przepowiadaniem słowa Bożego (kazaniem czy homilią). Czytelnik znajdzie w niej także wzory architektonicznych rozwiązań ambony we współczesnej architekturze sakralnej.
Ks. prof. Bogusław Nadolski, (ur. 1933). Znany i ceniony liturgista. Profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Długoletni kierownik Katedry Teologii Liturgii.
Get the Flash Player to see this player.
RECENZJE
W sprawie "Ambony" :)
Ambona jako miejsce głoszenia słowa Bożego stanowi ważny, często bardzo ozdobny element dawnych kościołów. W nowej liturgii podkreślono znaczenie homilii jako ważnego elementu celebracji i przypomniano, że „stół słowa Bożego” obecnie często stojący skromnie obok ołtarza – „stołu uczty Pana” jest miejscem głoszenia i komentowania świętych, natchnionych tekstów. Autor, zasłużony polski liturgista, pobudzony tematyką kongresu poświęconego ambonie, który odbył się we wspólnocie w Bose w dniach 2-4 czerwca 2005, tematyką XII Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów (5-26 października 2008) oraz Rokiem św. Pawła przedstawił rozważania na temat głoszenia słowa Bożego w liturgii i zapewnienia mu odpowiedniego miejsca.
Krótki pierwszy rozdział poświęcony jest katedrze biskupiej jako pierwszemu miejscu, z którego głosi się słowo Boże. Drugi, znacznie dłuższy, traktuje o ambonie jako miejscu odczytywania słowa Bożego w liturgii. Omawiane są jej początki (o podwyższeniu do głoszenia słowa wspominają źródła z III i IV wieku, a korzeni biblijnych można szukać w Ne 8,4), formy w starożytności i w średniowieczu, nazwy, funkcja, usytuowanie (lektorium jako rodzaj kamiennej balustrady oddzielającej chór duchownych od nawy dla wiernych z pulpitem na parapecie, podwyższona kazalnica zawieszona na ścianie lub filarze w Italii od XIII wieku, odsunięcie od miejsca sprawowania liturgii), symbolika oraz kształt i dekoracja.
Krótki rozdział trzeci mówi o ambonie w Kościołach prawosławnym i protestanckich reformowanych, obszerniejszy czwarty o „odkryciu” ambony po Vaticanum II, jej miejscu i roli według dokumentów odnowy liturgii, formach podkreślenia doniosłości słowa Bożego (obfitszy wybór czytań, nabożeństwo słowa Bożego), teologicznych wymiarach słowa Bożego (słowo Boże jako wydarzenie, stół słowa Bożego, obecność Chrystusa w słowie, Biblia jako księga świata i dla świata). Rozdział piąty omawia obrzęd błogosławienia ambony, szósty – miejsce ewangeliarza po proklamacji Ewangelii, obrzędy towarzyszące intronizacji świętej księgi i jej odczytywaniu w historii i współcześnie, ozdobny pulpit ze stale otwartą księga jako stały element świątyni.
Rozdział siódmy Stół słowa Bożego źródłem chrześcijańskiej tożsamości (lex agendi – lex vivendi) podaje cechy postawy dojrzałego człowieka i chrześcijanina wobec Bożego słowa w oparciu o dziedzictwo Izraela i jego szacunek dla Tory, znaczenie uważnego słuchania słowa czytanego w liturgii i podczas codziennej osobistej lektury, potrzebę nawiązania bezpośredniego kontaktu z Bogiem przemawiającym przez święte teksty, znaczenie modlitewnego czytania i rozważania Biblii w rodzinach i pomoce, aby ta praktyka była jak najbardziej owocna.
Ostatni rozdział jest opracowaniem Aleksandry Paradowskiej poświęconym niektórym realizacjom ambony w archidiecezji poznańskiej. Autorka zwraca uwagę na związek ambony z architekturą świątyni, z liturgią i ołtarzem, omawia konkretne projekty, materiał ich wykonania, dekoracje odpowiadające wnętrzom dawnych i nowych świątyń.
Tekst zawiera czarno-białe ilustracje i fotografie pokazujące różne formy ambony i pulpitu – stołu słowa Bożego. Kolorowe fotografie wykonane przez autorkę ostatniego rozdziału przedstawiają różne rozwiązania pulpitu i ambony w dawniejszych i nowych kościołach archidiecezji poznańskiej, co może być cennym wzorem dla projektantów świątyń i duszpasterzy.
Książka jest wartościową pomocą dla wszystkich zainteresowanych liturgią i sztuką sakralną, kapłanów, duszpasterzy, architektów, artystów, studentów teologii, architektury, sztuk plastycznych i wszystkich, którzy chcą coraz bardziej świadomie uczestniczyć w liturgii i rozumieć to wszystko, co się na nią składa i co jej służy.
o. Tomasz M. Dąbek OSB
Recenzja
W przestrzeni liturgicznej niezastąpioną rolę odgrywa Ołtarz – serce, centrum przestrzeni kościelnej. Obok ołtarza – „stołu uczty Pana”, „promieniującego ośrodka”, jakby w cieniu ołtarza, dyskretnie wznosi się „stół słowa Bożego”, miejsce przede wszystkim odczytywania słowa Bożego. O tym miejscu, które nosi także nazwę ambony możemy wszechstronnie się dowiedzieć z stosunkowo niewielkiej, ale bardzo bogatej w treść książki znanego profesora liturgiki, ks. Bogusława Nadolskiego.
Rozważania umieszczone w tej książce nawiązują do Roku św. Pawła, w którym pozycja ta się ukazuje, a także do XII Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów, które w chwili wydawania książki było jeszcze wydarzeniem przyszłym, ale już przeszło do historii, pozostawiając cenne ustalenia na temat Słowa Bożego w życiu i misji Kościoła. Wiążą się one z czytaniem Pisma Świętego, którego oficjalnym miejscem jest ambona.
Bardzo interesujące są informacje odnoszące się do dziejów ambony w historii Kościoła, które sięgają do korzeni starotestamentalnych, a następnie śledzą nazwy, jakimi to liturgiczne miejsce oznaczano, nadając mu w ten sposób bardziej szczegółowe znaczenie. Te znaczenia w większym jeszcze stopniu ujawniają się w symbolice ambony, która zmieniała się w zależności od konkretnych cech danej epoki kulturowej i stylów stosowanych w architekturze kościelnej.
Nie ulega wątpliwości, że w prawosławiu i protestantyzmie ambona na swoiste znaczenie, na które także zwrócono uwagę w oddzielnym rozdziale omawianej pozycji. Najwięcej jednak uwagi zwrócono na szczególne znaczenie i nowe odczytanie roli ambony po Soborze watykańskim II. To zagadnienie opisane zostało w kolejnym rozdziale i rozbite na kilka istotnych części.
Warto zwrócić także uwagę na dwa zagadnienia, omówione w książce, których świadomość nie wydaje się powszechna. Są to obrzędy błogosławienia ambony i miejsce ewangeliarza po proklamacji Ewangelii. Zwłaszcza to drugie zagadnienie ma wyraźny aspekt praktyczny.
Rozważania o ambonie bardziej zwracają się ku materialnemu znaczeniu stołu Słowa Bożego, jego duchowe znaczenie w ramach chrześcijańskiej tożsamości zostało odrębnie potraktowane w pięciu punktach siódmego rozdziału, który kończy zasadniczą część publikacji. Została ona jeszcze uzupełniona przez rozdział o niektórych realizacjach ambony w Archidiecezji Poznańskiej, opracowany przez Aleksandrę Paradowską. Omawiane ambony ilustrowane są kolorowymi zdjęciami na końcu książki.
Otrzymaliśmy zatem monografię na temat ważnego elementu liturgicznej przestrzeni naszych świątyń, tak wielostronna treść, zawarta w tej monografii, świadczy o tym, że w nauce o liturgii i przedmiotach, jakie w niej odgrywają istotną rolę, tkwi olbrzymie bogactwo, które czeka na odkrycie. To odkrycie jest nie tylko ubogaceniem intelektu, ono także pozwala na lepsze wykorzystanie dla praktyki życia religijnego, w tym wypadku ambona uczy nas o miejscu Słowa Bożego nie tylko w liturgii, ale – co jest ważniejsze – w życiu chrześcijańskim, które karmi się i żyje Słowem Bożym.
Raz jeszcze warto podkreślić, że pouczenie na temat ambony i Słowa Bożego, któremu ona służy, otrzymujemy w ważnym okresie, w którym Kościół pochylił się nad Słowem Boży w swoim życiu i misji, a przemyślenia Synodu będą docierać do ogółu wiernych, zwłaszcza wtedy, gdy Ojciec święty przedstawi je nam w spodziewanej adhortacji.
ks. prof. Tomasz Jelonek
Inne książki tego autora:
koszyk jest pustyZALOGUJ SIĘ zapomniałem hasła
Jeśli chcesz otrzymywać informacje o naszej ofercie - zapisz sie na listę.
